સંકેત પંડ્યા – એડિટર
દંતકથા અનુસાર, ભગવાન શિવે ક્રોધથી ગણેશનું માથું કાપી નાખ્યું. માતા પાર્વતીની વિનંતી પર, શિવે ફરીથી હાથીના બાળકનું મુખ મૂક્યું અને ગણેશમાં પોતાનો જીવ આપ્યો. પરંતુ તમારા મનમાં એક પ્રશ્ન અવશ્ય હશે કે ગણેશજીનું મૂળ કપાયેલું માથું ક્યાં પડ્યું હશે? આનો જવાબ ઉત્તરાખંડના પિથોરાગઢની પાતાલ ભુવનેશ્વર ગુફામાંથી મળે છે. ભગવાન ગણેશનું અસલી મસ્તક પાતાલ ભુવેશ્વર ગુફામાં પડ્યું હતું. આવો જાણીએ પાતાલ ભુવનેશ્વર ગુફાનું રહસ્ય.
પાતાલ ભુવનેશ્વર ગુફા ક્યાં આવેલી છે?
પાતાલ ભુવનેશ્વર ગુફા ઉત્તરાખંડના પિથોરાગઢ જિલ્લામાં ગંગોલીહાટથી 14 કિમી દૂર સ્થિત છે. આ ગુફા ભગવાન શિવ અને ગણેશની ઘણી પૌરાણિક કથાઓ ધરાવે છે. સમુદ્ર સપાટીથી 1,350 મીટરની ઉંચાઈ પર સ્થિત, પાતાલ ભુવનેશ્વર ગુફા મુખ્ય પ્રવેશદ્વારથી 160 મીટર લાંબી અને 90 મીટર ઊંડી છે.
લોકવાયકા મુજબ આ ગુફામાં ભગવાન શિવ બિરાજમાન છે અને ભગવાન ગણેશનું કપાયેલું માથું પણ આ ગુફામાં સુરક્ષિત છે. દર વર્ષે હજારો લોકો અહીં જોવા અને જોવા માટે આવે છે.
પાતાલ ભુવનેશ્વર ગુફાનું રહસ્ય
સ્કંદ પુરાણમાં આ ગુફાનો ઉલ્લેખ છે. એવું માનવામાં આવે છે કે ભગવાન શિવના ક્રોધ પછી ભગવાન ગણેશનું માથું શરીરથી અલગ થઈ ગયું અને આ ગુફામાં પડી ગયું. એવું પણ માનવામાં આવે છે કે ભગવાન શિવે પાતાલ ભુવનેશ્વર ગુફામાં મૂળ માથું મૂક્યું હતું.
ભગવાન ગણેશનું માથું એક ખડકના આકારમાં છે, જેની ટોચ પર 108 પાંખડીઓ સાથે બ્રહ્મા કમલ છે, જેમાંથી અમૃતના ટીપા ભગવાન ગણેશના માથા પર પડે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે અહીં ભગવાન શિવ દ્વારા બ્રહ્મા કમલની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી.
